વિચાર આવે

♥ પંચમ શુક્લ

વિચાર આવે, સ્થિર રહે; ને સરે,
નજર ફરે બસ – ના કશુંયે અડે.

જડત્વ કે સમતા ગમે તે ગણો,
શરીરનું ખોખું પરમહંસ રે’ !

જાન્યુઆરી, ૨૦૧૦

(પ્રકાશિત: ઑપિનિયન, ફેબ્રુઆરી ૨૦૧૦)

26 Comments

  1. Posted March 1, 2010 at 1:22 am | Permalink

    આ તો સ્થિતપ્રજ્ઞ ! તપની ચરમ સીમા !પછી સ્થિતધી- ધ્યાનની ચરમ સીમા – વિચાર પણ ન આવે.

  2. Posted March 2, 2010 at 1:24 am | Permalink

    Deeper message nicely said in only a few words !
    Enjoyed !
    DR. CHANDRAVADAN MISTRY (Chandrapukar)
    http://www.chandrapukar.wordpress.com
    Pancham…your support with your visits/comments on Chandrapukar very much appreciated !

  3. himanshupatel555
    Posted March 2, 2010 at 3:30 am | Permalink

    કબીર જેમ ઝીણું કાંતી પોત ઘડે તેમ અહીં ઝીણવટ એક ઘટ્ટ પોત થઈ છંદબધ્ધ થઈ છે.

  4. Ramesh Patel
    Posted March 3, 2010 at 4:11 am | Permalink

    પરમહંસ રે’ !
    Short but sweet and language of Shukla(True brahman)
    I like its deep thought.

    Ramesh Patel(Aakashdeep)

  5. Posted March 6, 2010 at 6:07 pm | Permalink

    સ્થિતપ્રજ્ઞ જનો અને જડ માનવો વચ્ચે બાહ્ય રીતે જોઈએ તો ખુબ ઓછો તફાવત દેખાય. (જો કે આંતરિક તફાવત બહુ મોટો છે) – બંને બાહ્ય સંવેદનોથી પર જણાય, વિચારો આવે ને જાય પણ એમને પ્રભાવિત ન કરે. શરીર એ રીતે જોઈએ તો જડ જ ગણાય પણ એ ખોખું ચેતનવંતુ ગણાય છે એમાં રહેલા આત્મતત્વને લીધે. સુંદર અને ગૂઢ વિચારની રજૂઆત.

  6. gdesai
    Posted March 8, 2010 at 3:20 am | Permalink

    વિચાર આવે,સ્થિર રહે, ન ચળે

    નજર ફરે બસ, ન કશું અડે

    કેવળ શાક્ષીભાવે જગતને જોતા અને દેહ્ના પીંજરમાં પુરાયેલા

    પરમહંસનું તાદ્રષ્ય વર્ણ્ન. અતી સુંદર

  7. Posted March 8, 2010 at 1:59 pm | Permalink

    સુંદર… મજાનો વિચાર છે…

  8. Posted March 9, 2010 at 9:30 pm | Permalink

    એક યુવાન રચનામાં વરસોની ફિલસૂફી સાહજીકતાથી ગોઠવાઈ છે, ઓપીનીયનમાં એ પ્રસિદ્ધ થઇ છે એ જ એની ગરિમાની પ્રતીતિ છે. ‘તેજી કો ઈશારા…’

  9. Posted March 10, 2010 at 4:31 pm | Permalink

    આભાર!
    તમારા વિષે વધુ જાણી શકું?
    તમારા બ્લોગ સાથે nvndsr.blogspot.com
    જોડાઈ શકે?

  10. devikadhruva
    Posted March 11, 2010 at 2:19 am | Permalink

    Very high thoughts..

  11. Posted March 11, 2010 at 5:11 am | Permalink

    Mara Mitro,

    Hu Tushar & Sima Patel Mane thayu ke youtube per aat aat la gujarati vidoe chhe pan tenu sankalan nathi to me banavi http://www.gujaratitube.info jema darek vido mate ek alag catagaory banavel chhe . Mane aasa chhe ke maro aa gujarati mate no pratyash jaroor safal thase.

    Hu tamara suchanono ni rah jov chhu. to tame name tamara suchano contact@gujaratitube.info per mokli sako chho.

    Tamaro Mitr

    Tushar & Sima Patel

  12. Posted March 17, 2010 at 7:45 am | Permalink

    Aapni rachna to vinelamoti pan prakashit karva mage 6. Please mokli aapso info@vinelamoti.com par

  13. Posted March 18, 2010 at 5:14 pm | Permalink

    શરીરનું ખોખું પરમહંસ રે’ !

    ખોખું ???

    • Posted March 18, 2010 at 6:14 pm | Permalink

      હા, ખોખું જ તો.

    • Posted July 20, 2010 at 8:07 am | Permalink

      લતાબેન,

      જો તમે એમ કહેતા હો કે “શરીર ખોખાથી વિશેષ છે” તો આ કાવ્ય બૌદ્ધદર્શન (કે અન્ય નાસ્તિકદર્શન) નથી.

      “વિચાર આવે, સ્થિર રહે; ને સરે,
      નજર ફરે બસ – ના કશુંયે અડે.

      જડત્વ કે સમતા ગમે તે ગણો,
      શરીરનું ખોખું *પરમહંસ* રે!”

      આ ભાવ દૃષ્ટા-દૃશ્ય-વિવેક વાળો (“નજર ફરે બસ”)હોઈ શરીર દૃષ્ટાનું ખોખું છે. “હંસ” તે આત્માનું નામ છે. બૌદ્ધદર્શનમાં “પરમહંસ” શબ્દ ન ફિટ થાય તે સાચું🙂

      જો તમે “પરમહંસ શરીરથી વિશેષ છે” તેમ કહેવા માગો છો તો આ અવસ્થા સુધી પહોંચી જ ન શકાય. કબીર કહે છે તેમ “પ્રેમ ગલી અતિ સાંકડી, તા મેં દો ન સમાઈ”. જ્યાં સુધી “સ: અહમ” સિદ્ધ ન થાય ત્યાં સુધી જીવ “હંસ” ભાવથી આગળ ન વધી શકે.

      બીજા શબ્દોમાં મહાભારત કહે છે “છોડ, છોડ અને જેનાથી છોડે છે તેને છોડ!” – અને પરમહંસ તે જ છે જે પણ શરીરના ખોખાને (પણ) પરમહંસ રૂપે જુએ છે.

      આટલા માટે જ પંચમભાઈને અભિનંદન છે. સરળ શબ્દો, નિરાડંબરી રજુઆત, સરસ અનુભૂતિ!

      -’પ્રમથ’

  14. zenithsurti
    Posted March 21, 2010 at 5:26 am | Permalink

    અતિ સુંદર રચના સર..

    અર્થ એક લિટીમાં સઘળો મને સમજાઈ ગયો,
    કોણ છુ પોતે..? એ પ્રશ્ન “આજ” પુછાઈ ગયો,
    કાગળ પર શાહીનો જાણે ખડીયો ઢોળાઈ ગયો..

    ઝેનિથ

  15. pragnaju
    Posted March 21, 2010 at 10:49 pm | Permalink

    સ્થિતપ્રજ્ઞ સ્થિતીનું સુંદર મુક્તક
    સાક્ષીભાવમા
    ‘નજર ફરે બસ – ના કશુંયે અડે’
    નજર સ્થિર રહે-પદાર્થ ફરે!

  16. Posted March 24, 2010 at 9:20 am | Permalink

    પંચમ ભાઇ …

    આભાર…..

    i hve published your poem as first…

    “માનવ”

  17. Posted March 27, 2010 at 4:11 am | Permalink

    જડત્વ કે સમતા ગમે તે ગણો,
    શરીરનું ખોખું પરમહંસ રે’ !

    વાહ..વાહ.પંચમજી અહમ બ્રહ્માસ્મિ જેવો અનુભવ થયો.

  18. Ramesh Patel
    Posted March 28, 2010 at 5:02 am | Permalink

    protected has made me isolated.
    Ramesh Patel(Aakashdeep)

  19. Posted April 1, 2010 at 8:29 am | Permalink

    સરસ વિચાર. શરીરને પરમહંસનું રુપક આપ્યું એ ગમી ગયું. મઝાનું મુક્તક.

  20. sudhir patel
    Posted April 4, 2010 at 3:39 am | Permalink

    Very nice Muktak with deep meaning!
    Sudhir Patel

  21. Posted April 22, 2010 at 10:30 am | Permalink

    આપ ની કંથાધારણ માં વીણેલામોતી.કોમ સમાવેશ કરવા વિનંતી.

    kaushal parekh / Manav parekh
    http://www.vinelmoti.com

  22. Posted મે 1, 2010 at 4:11 am | Permalink

    khub j saras

  23. Posted July 22, 2010 at 5:15 pm | Permalink

    Your “muktako’ very nicely expressed your imaginatve ideas. Liked and enjoyed too!


Post a Comment

Required fields are marked *
*
*

%d bloggers like this: