એક બ્લૉગ્મંડૂકને

♥ પંચમ શુક્લ

એ બ્લૉગ્મંડૂક ના કંઈ જાણે – બીભત્સ શું ને શું અશ્લીલ?
કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

દેખી પોદળો સાંઠો ઘાલે, ઘર આખું છાણે શણગારે;
ભગરો ડંડો ભેટે રાખે, નાક-ડાંડીએ ડોબાં ચારે,
કાળા અક્ષર ભેંસ બરાબર એ કહેવતને ઠોકે ખીલ!

કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

માણસથી પડછાયો મોટો લાગે એવું ખેંચે ધડ;
સૂરજને ઘુવડની આંખે રગદોળી નાખે બોથડ,
અંધ અંધની રાસલીલા ને અજવાળું ઉઘાડે ડીલ!

કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

પોલાં પોલાં ઢોલ વજાડે છાતી પોકળ તાણી;
ને બખ્તરમાં બેસી વહેંચે જનોઈવઢ એ વાણી,
એવાને શું કહીએ? કહીએઃ તેગ નહીં ભઈ તરણું છીલ!

કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

૨૧/૯/૨૦૦૯

*  કોક બ્લૉગ પર કવિતાને સમજ્યા વગર કવિની કલમને વખોડતા એક પ્રતિભાવને અર્પણ.

56 Comments

  1. Posted September 21, 2009 at 7:48 pm | Permalink

    Nice One…🙂

  2. Posted September 21, 2009 at 7:54 pm | Permalink

    🙂🙂🙂

  3. Harnish Jani
    Posted September 21, 2009 at 9:15 pm | Permalink

    Wah Wah Akho Navaa veshe- Good one.

  4. jay
    Posted September 21, 2009 at 10:12 pm | Permalink

    good good🙂

  5. Posted September 21, 2009 at 11:13 pm | Permalink

    પોલાં પોલાં ઢોલ બજાવે છાતી પોકળ તાણી;
    ને બખ્તરમાં બેસી ઈચ્છે જનોઈવઢ એ વાણી,
    એવાને શું કહીએ? કહીએઃ તેગ નહીં તું તરણું છીલ!

    કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

  6. Posted September 21, 2009 at 11:21 pm | Permalink

    🙂🙂🙂🙂🙂🙂🙂🙂🙂

  7. Posted September 21, 2009 at 11:23 pm | Permalink

    🙂🙂🙂🙂🙂

  8. Posted September 21, 2009 at 11:56 pm | Permalink

    પંચમદા,

    મજા પડી.ખરેખર બ્લોગ્મંડૂકને આની જરૂર હતી.:):):)
    Sapana

  9. Posted September 22, 2009 at 12:12 am | Permalink

    બહુત અચ્છે! મઝા આવી ગઈ.

    “માણસથી પડછાયો મોટો લાગે એવું ખેંચે ધડ;
    સૂરજને ઘુવડની આંખે રગદોળી નાખે બોથડ,
    અંધ અંધની રાસલીલા ને અજવાળું ઉઘાડે ડીલ!

    કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!”

  10. Posted September 22, 2009 at 12:24 am | Permalink

    dear pancham,
    this is a due slap on the face of a senseless comments addict.i agree with mr.harnish jani,”akho nava veshe”
    i would like to give you a new name,”socrates bijo”

  11. Posted September 22, 2009 at 2:24 am | Permalink

    Excellent way of expressing anger! Nice words and nice use of them!

  12. Posted September 22, 2009 at 3:38 am | Permalink

    Really…શુકલ સાહેબ, તમને પણ અનુભવ થી ગયો, બ્લોગમંડૂક ખટપટ્ટીયા ટટ્ટુઓનો!?
    કૂવામાં ના દેડકાં કૂવામાંથી નીકળીને બધે કૂદાં કૂદ કરે છે.તેમની આંખો પર રહેલી લીલી લીલ હટાવવી જરૂરી છે. અને તેના માટે તમે દંડૂકો ઉગામ્યો તે ખુબ જ ગમ્યું, તેનું સ્થાન તેનો કૂવો જ છે, તેનું ભાન હવે આ બ્લોગમંડૂકને થાય તો સારૂ!!

    શુકલ સાહેબ, તમને પણ અનુભવ થી ગયો, બ્લોગમંડૂક ખટપટ્ટીયા ટટ્ટુઓનો!?
    કૂવામાં ના દેડકાં કૂવામાંથી નીકળીને બધે કૂદાં કૂદ કરે છે.તેમની આંખો પર રહેલી લીલી લીલ હટાવવી જરૂરી છે. અને તેના માટે તમે દંડૂકો ઉગામ્યો તે ખુબ જ ગમ્યું, તેનું સ્થાન તેનો કૂવો જ છે, તેનું ભાન હવે આ બ્લોગમંડૂકને થાય તો સારૂ!!

    કેટલાય આવા મંડૂકો (સમજ્યા વગર)અરે, તે બધું સમજતા હોય છે, પણ તમને આડા રસ્તે લઈ જવા અને તમે જે આટલું સરસ લખો છો અને તેને સાહિત્યનો કે મૌલિકતાનો કક્કો પણ ન આવડતો હોય તેની ઈર્ષા વશ આ રીતે તમને પરેશાન કરવા માટે આ લોકો એવી કોમેન્ટ કે ટિપ્પણીઓ કરતાં હોય છે. અને તમને ખબર જ હશે કે સાહિત્યના ઘણાંખરા મોટાં ભાગના જે વિવેચકો બની ને કોઈપણ કૃતિ કે રચના પર વિવેચન કે ટિપ્પણી કરતાં હોય છે તેમને બાપગોતરમાં કદીપણ એક રચના કે કૃતિ લખી નથી હોતી!! તેથી ટેન્શન નહીં લેવાનું પણ આ રીતે જડબાતોડ જવાબ જરૂર આપવાનો!!

  13. Sahaj
    Posted September 22, 2009 at 3:41 am | Permalink

    Waah Pancham, bahot khoob.

  14. Posted September 22, 2009 at 4:01 am | Permalink

    સરસ, પંચમભાઇ. સરળ સાદી ભાષામાં જે કહ્યું તેના કરતાં બે લાઇનોની વચ્ચે – between the lineમાં જે ઉંડી વાત કહી તેના માટે તમને બિરદાવ્યા વગર રહી શકતો નથી. પોદળામાં સાંઠો ઘાલવાનો મરમ ગમ્યો.

  15. MARKAND DAVE
    Posted September 22, 2009 at 4:27 am | Permalink

    પોલાં પોલાં ઢોલ બજાવે છાતી પોકળ તાણી;
    ને બખ્તરમાં બેસી વહેંચે જનોઈવઢ એ વાણી,
    એવાને શું કહીએ? કહીએઃ તેગ નહીં તું તરણું છીલ!

    કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!
    પ્રિય પંચમભાઇ,

    હૈયાં સોંસરવી નીકળે તેવી વાત સાવ સહજતાથી
    કહેવા બદલ અભિનંદન.

    સર્જકના અનુભવ,તપ અને મનોવેદનાનો ઉપહાસ જે
    સમાજ કરે એનું પતન કોઇ ના રોકી શકે.

    અખાવાણી યાદ આવી ગઇ.

  16. Posted September 22, 2009 at 5:03 am | Permalink

    🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂

    વાહ! મજા પડી.

    ‘અખા’નો આધુનિક અવતાર.

  17. Posted September 22, 2009 at 7:07 am | Permalink

    કોનો બ્લૉગ અને કોની કૉમેંટ- એ વિશે પ્રકાશ પાડ્યો હોત તો વધુ મજા આવત…

    ખેર, કવિતા વાંચીને હસી હસીને લોટપોટ થઈ ગયો… આશા રાખું કે આ પાઘડી મારા માથા સાટે નથી…

    • Posted September 22, 2009 at 9:57 am | Permalink

      વિવેકભાઈ, તમારા માટે તો સ્વપ્નેય નહીં. હકીકતમાં આ કવિતા કોઈને પણ કેન્દ્રમાં રાખ્યા વગરની અર્ધજાગૃત મનની જ નીપજ કહી શકાય.

      • himanshupatel555
        Posted September 22, 2009 at 11:09 pm | Permalink

        આ બંધબેસતી પાઘડી પહેરવાની પ્રથા હજું ચાલું છે
        ગુજરાતમાં ?

  18. Posted September 22, 2009 at 7:19 am | Permalink

    કવિ એતો કહો કે આ ચાબખા માર્યા તે બ્લોગ્મંડૂક છે કોણ?

  19. Posted September 22, 2009 at 7:25 am | Permalink

    પંચમનું આ સાવ નવું ને અણધાર્યું રુપ કહેવાય !!

    સાત સ્પંવરોમાં પંચમ એ મધ્યમ પ્રકારનો સૂર ગણાય છે, આતો तीव्र पंचम स्वर !

    તો પણ રચનાને તો દાદ દેવી રહી.

    • Posted September 22, 2009 at 1:28 pm | Permalink

      મારા હિસાબે સ્વર તો કદાચ એ જ છે. પરંતુ સાત સ્વરોનાં ત્રણ સપ્તકો (મંદ્ર સપ્તક, મધ્ય સપ્તક, તાર સપ્તક) પૈકી આ પંચમ સ્વર તાર સપ્તકનો જરુર છે!

  20. Posted September 22, 2009 at 10:05 am | Permalink

    વાહ એકદમ ચોટદાર. વાંચીને મજા પડી ગઈ.

  21. Posted September 22, 2009 at 10:09 am | Permalink

    really shocked !!

    agree wid ju.kaka,

    પંચમનું આ સાવ નવું ને અણધાર્યું રુપ કહેવાય !! PUNYAPRAKOP !!

    But I like verses,

    માણસથી પડછાયો મોટો લાગે એવું ખેંચે ધડ;
    સૂરજને ઘુવડની આંખે રગદોળી નાખે બોથડ,
    અંધ અંધની રાસલીલા ને અજવાળું ઉઘાડે ડીલ!

    પોલાં પોલાં ઢોલ બજાવે છાતી પોકળ તાણી;
    ને બખ્તરમાં બેસી વહેંચે જનોઈવઢ એ વાણી,
    એવાને શું કહીએ? કહીએઃ તેગ નહીં તું તરણું છીલ!

    yaa, Rajendrauncle told ,he uses more Talapadi-words, more than Me !

  22. Posted September 22, 2009 at 10:59 am | Permalink

    panchambhai kothalaamaa laine paanchsheree maaree.verses are eક્ષ્cellent.

  23. pragnaju
    Posted September 22, 2009 at 11:42 am | Permalink

    આસો સુદ-એકમે સૂર્ય-બુધ-શનિ-ચંદ્ર
    પંચમની કન્યા રાશિમાં આવ્યા
    આ દિવસે ગ્રહોની યુતિની સાથે-સાથે ગુરુ અને સૂર્ય-બુધ-શનિ-ચંદ્રનો નવ-
    પંચમ યોગ પણ થયો
    આજ વખતે પંચમના બીનને અસર થઈ
    જે વરસોથી અનહદ નાદ ભરે તેણે અખા,કબીર જેમ કૂપ માંડુક્યોપનીષદ રચ્યું
    દરેલ બ્લોગરે ચિંતન કરવા જેવું બ્લૉગ્મંડૂક…

  24. વજેસિંહ પારગી
    Posted September 22, 2009 at 12:37 pm | Permalink

    પંચમભાઈ દેડકાંઓ છો ડ્રાઉં ડ્રાઉં કરે. કૂવાની બહારની દુનિયામાં એમને સાંભળે છે કોણ? આપણે શું કામ જીવ બાળીએ. હા,એ બહાને આપણને કવિતા મળતી હોય તો દેડકાંનો પણ આભાર માનવો રહ્યો.

  25. Posted September 22, 2009 at 1:10 pm | Permalink

    wow! it’s very ..Marmik-Gazal..Thanks.

  26. Ramesh Patel
    Posted September 22, 2009 at 3:07 pm | Permalink

    શ્રી પંચમભાઈ

    જમાનાની વાત ઝીલતી સરસ વ્યંગભરી કૃતિ.

    વિચાર સૃષ્ટિ અને શબ્દ ભાવનાને સમજી મનન

    કરનારની આંખમાં ભાવ રમતા હોય છે અને બાકી આપે કહ્યું તેમ.

    …..અને આગળ કહું

    પંથ પીંજરે પૂરી પરમેશ્વર.

    સરવર ને કેમ સમજો સમંદર

    મન મૌજી થઈ તમે ભમતા ને

    હે સંતો! હરિતો ઉપર બેસી હસતા.

    રમેશ પટેલ(આકાશદીપ)

  27. kirankumar7
    Posted September 22, 2009 at 3:54 pm | Permalink

    કવિતા વાંચવાની તો મજા આવી જ, કૉમેન્ટ્સ વાંચવાની પણ બહુ મજા પડી.હા હા હા હા…

  28. Posted September 22, 2009 at 7:37 pm | Permalink

    ચાબખા,તમે વિવેકભાઈને કહ્યું એમ ભલે અર્ધજાગ્રત મનની નીપજ કહો પણ જેને સાંકળતા હશે એ,એની અસરને(પીડાને!)કદી નહીં ભૂલે……..

  29. Posted September 22, 2009 at 8:03 pm | Permalink

    વાહ પંચમભાઈ, જાણે કે બ્રહ્મર્ષિ ના ચિંતન તપ ને કોઇએ પડકાર્યો હોય ને જે દ્રશ્ય સર્જાય તેવુ…એક બ્લોગમંડૂકને એક દંડૂકો….કાવ્યથી…સમજાયું…બહુ સારુ કર્યુ તમે જે તેને તેની હેસિયત દેખાડીને…તમે પોતે સર્જક છો માટે કાવ્યથી ઉત્તમ શૈલીમાં જવાબ આપ્યો જે હંમેશ માટે દીવાદાંડીરુપ રહેશે..ઘણા બગલા પોતાને હંસ માનવા લાગે, કાગડા કોયલ ને બ્લોગર વિવેક ભૂલી પોતાને લેખક યા કવિ શાયર, પત્રકાર માની મત આપવા લાગે તેને આ કાવ્ય…ખુલ્લ્મ ખુલ્લા પણ તેવા બ્લોગર ને ઉજાગર કરવા ઘટે…ઘણા માટે દાખલારુપ કાવ્ય છે..તેમને પાણિનીનું સૂત્ર..એકઃ શબ્દ સુપ્રયુક્ત સ્વર્ગેલોકે કામધેનુ ભવેત…ખબર નથી કે મોરારી બાપુ કહે તેમ કવિનો આરાધ્યદેવ શબ્દ હોય છે….

  30. himanshupatel555
    Posted September 22, 2009 at 11:29 pm | Permalink

    એક મુરખને એવી ટેવ
    કવિતા વાંચી શણગારે છે વેબ
    નવોન્મેષ કશો નહી
    કોને કહેવું કોની છે એ ઠેબ ?

    ગુજરતી કવિતાને ‘ચાબખા’ની જરુર છે
    અને તમે પંચમ ભાઈ એ આલી જ છે,
    ( તમારી કવિતાના પ્રતિભાવ જ બધું ખુલ્લું કરી આપે છે.)
    વધું ફરીથી ઉમેરીશ. મનેતો ગમ્યો આ ‘ જનોઇવાઢ’.

  31. sudhir patel
    Posted September 23, 2009 at 1:43 am | Permalink

    ખૂબ જ તીવ્ર કટાક્ષથી ભરપૂર ગીત માણ્યું! છેલ્લો બંધ વધુ ગમ્યો.
    અભિનંદન!
    પ્રતિભાવો પણ માણવાની મજા આવી.

    સુધીર પટેલ.

  32. Posted September 23, 2009 at 7:00 am | Permalink

    અખાના છપ્પા અને પંચમના ચાબખા. well done પંચમભાઈ. કોઇકે તો પહેલ કરવી જ જોઇએ ને !

  33. Posted September 23, 2009 at 10:56 am | Permalink

    ભાઇશ્રી પંચમ શુક્લ,
    ભોજા ભગતના ચબખા સમી તમારી રચના વાંચી અને માણી પણ.ભાઇશ્રી પ્રવિણ શ્રીમાળી તથા ભાઇશ્રી દીલીપ ગજ્જરના અભિપ્રાય સાથે હું સહમત છું.ઘણાને મોટાભા થવાનું ગમે છે.હા ઉપરથી એમ પણ કહે આપણે તો ભાઇ આખાબોલા જે હોય તે મોઢામોઢ કહી દઇએ.હશે તેથી શું?
    બસ તમે તો લગેરહો પંચમ્ભાઇ મા સરસ્વતિ તમને વધુ શક્તિ આપે.
    એજ
    અબ્યર્થના/અભિનંદન,
    પ્રભુલાલ ટાટારીઆ”ધુફારી”

  34. Posted September 24, 2009 at 6:19 am | Permalink

    એ બ્લૉગ્મંડૂક ના કંઈ જાણે – બીભત્સ શું ને શું અશ્લીલ?

    સામાન્ય રીતે કૂપ-મંડૂક જગતની વિશાળતા નથી જાણતો હોતો અને દરિયાના દેડકાને કહેતો હોય છે કે મારા કુવાથી મોટું કશું જ નથી. બ્લોગ-મંડુક પણ કદાચ એવું માનતો હોય કે પોતાના બ્લોગથી વધારે સારુ આ જગતમાં કશું નથી – પણ એમાં બીભત્સતા અને અશ્લીલતા વીશે ન જાણવું તે વીશે કટાક્ષ ન સમજાયો. બાકી આખીએ રચના ખુબ જ સુંદર થઈ છે.

    જો કે હું કાઈ સાહિત્યકાર નથી પણ આવુ કાઈક વધારે યોગ્ય ન લાગે? – એ બ્લૉગ્મંડૂક ના કંઈ જાણે – પ્રવાહ શું ને શું સલિલ? અલબત્ત પ્રાસ મેળવતા વધારે સારા શબ્દો તો આપ જ ગોઠવી શકશો.

    • Posted September 26, 2009 at 11:10 pm | Permalink

      એ બ્લૉગ્મંડૂક ના કંઈ જાણે – પ્રવાહ શું ને શું સલિલ?

      આ સૂચન ગમ્યું. આ સૂચનનું રચના મઠારવાના રાઊન્ડમાં ધ્યાન રાખીશ.

  35. Posted September 26, 2009 at 3:17 pm | Permalink

    ધન્ય હો… કવિરાજ… ધન્ય હો! પંચમ સ્વર કાવ્યાધિપતિ!

    એક બ્લોગરને એવી ટેવ,
    લખવું એટલે લખવું एव;
    કૂવાનો રહેવાસી તો પણ.
    માને પોતાને ‘अहमेव.’

    બ્લોગમંડૂકને આ પણ અર્પણ.

  36. himanshupatel555
    Posted September 26, 2009 at 3:52 pm | Permalink

    Has anybody read pancham shukla’s – pratyaayan -blogmanduk’?
    he talks about another fiasco of gujarati literature. what is going on
    in gujarati creative web world ? why are we so much downtrodden or
    downfallen ? what kind of clan we are ? or we are still a nomadic tribe ?
    ha he ha ho ho…
    note:
    (this comments were posted earlier on Asara-yashwant thakkar’s blog)

  37. Posted September 26, 2009 at 6:16 pm | Permalink

    Pankajbhai…After 33 Comments, add 1 from me….You had said about those who know little & yet critsise on the Site inappropratelely…I DO agree with your response to Dr. Vivekbhai’s desire to know the names. I had seen the prolonged “discussions/opinions ” on someone’s mistakes & EVERYONE thinking themselves as PERFECT…..Well done !
    Dr. Chandravadan Mistry.
    Inviting you & your Readers to Chandrapukar.
    http://www.chandrapukar.wordpress.com

  38. Posted September 29, 2009 at 5:45 pm | Permalink

    કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!

    વાહ પંચમભાઈ ! આવા ચાબખા મારતા રહેજો. બંધબેસતી પાઘડીવાળાને પણ લાભ જ છે ને!

  39. arvindadalja
    Posted October 2, 2009 at 6:18 pm | Permalink

    મજા આવી સરસ રીતે બ્લોગ્મંડૂકને ચાબખા માર્યા છે ! પોતાને જ હોશિયાર અને કાબેલ માનતા અને બીજાને ઉતારી પાડતા આવા તત્વોને ખુલ્લા પાડવા જ રહ્યા ! આપે નામ પણ આપ્યું હોત તો અન્ય બ્લોગરોને પણ માહિતિ મળી રહેત કે બ્લોગ જગતમાં આવા બ્લોગમંડુક કેટલા અને કોણ છે. ખેર ! હજુ મોડું નથી થયું આપને આવા બ્લોગ્મંડૂકનું નામ આપવા વિનંતિ છે.

    સ-સ્નેહ
    અરવિદ

  40. vishveshavashia
    Posted October 6, 2009 at 6:39 am | Permalink

    Very apt..well written..loved this line ‘ને બખ્તરમાં બેસી વહેંચે જનોઈવઢ એ વાણી,’…

  41. Posted October 10, 2009 at 6:57 pm | Permalink

    ભાઈ પંચમ,
    આ ખૂબ સૂક્ષ્મ અવલોકને આલેખાયેલી રચના છે. વિશ્વાવ્યાપ્ત – internet – પર ડ્રાઉં ડ્રાઉં નો કોલાહલ ઓછો નથી ને એમાં તમે જે આ ખોંખારો ખાધો છે એ નોંધાયો છે જરૂર એ આવેલા પ્રતિભાવો બતાવે છે. વિશ્વાવ્યાપ્ત અને મર્યાદિત એ દૃષ્ટિકોણને બહુ સબળ રીતે કાવ્યમાં વણી લીધો છે… અભિનંદન. ગુણવત્તા બ્લોગને નિખારે છે, બેશક!
    Faruque Ghanchi ‘બાબુલ’

  42. Posted October 11, 2009 at 4:00 am | Permalink

    પંચમભાઈ… સબળ રચના માટે વિલંબપૂર્વકના પણ ખૂબ ખૂબ અભિનંદન. નિમિત્ત ગમે તે સંજોગો બન્યા હોય પણ રચના અનેક નિશાનો તાકી શકી છે. ગમ્યું.

  43. NARENDRA JAGTAP
    Posted October 21, 2009 at 12:28 pm | Permalink

    મા.પંચમભાઇ.. કરનારા તો કોમેઁટ કરતા રહે પણ એવી મગજ ઉપર કેવી અસર થૈ કે તમે સરસ રચના એના માથે ઠોકી દીધી..જોકે લાભ અમને મળ્યો કે એક ગજબ ની ક્રૂતિ વાઁચવા મળી..હુઁ બ્લોગ ની દૂનિયાઁમા નવો છુ હજી ધનતેરસ ના દિવસે જ પદાર્પણ કર્યુ છે આપને મારા હાર્દિક અભિનઁદન

  44. Posted November 1, 2009 at 4:35 am | Permalink

    સરસ રચના ! ગીતની સાથે સાથે અર્પણ પણ ગમ્યું
    કોક બ્લૉગ પર કવિતાને સમજ્યા વગર કવિની કલમને વખોડતા એક પ્રતિભાવને અર્પણ.
    વાહ ! વાહ !

  45. Posted March 26, 2010 at 1:11 am | Permalink

    ભાઈશ્રી પંચમ શુક્લાજી,

    ટીકાકાર મિત્રોએ વાતાવરણને ગરમ કરી નાખ્યું છે અને અહીં હળવાં ઝાપટાં (હળવાશ)થી તેને ઠારવાનો મારો પ્રયત્ન છે. એક વાતનો અગાઉથી ખુલાસો કરી દેવો સારો કે ‘ભાઈ, હું અનામી વિવેચક કે (બબુચક!)નો પક્ષકાર નથી, એટલે કોઈ ગેરસમજથી પ્રેરાઈને વળી પાછા કોઈ મને પણ ઝાપટમાં ન લઈ લેતા!’ પ્રથમ ચરણે તો ભાઈશ્રી શુક્લાજીની વાત કરીએ અને તેમના નામ કે ઉપનામ ‘પંચમ’ના પ્રારંભિક બે અક્ષરોને અંગ્રેજીમાં લઈએ તો Punch થાય અને ‘મ’ જોડવાથી આભાસી સંસ્કૃત શબ્દ બન્યો કહેવાય. જે ગણો તે, પણ ભાઈશ્રી શુક્લાજીએ પેલા અનામી ભાઈ (ભાઈ જ સમજીશું!)ના મોઢા ઉપર Punch માર્યે જ જવામાં કોઈ કસર છોડી નથી અને ઉપરથી મારી પહેલાંના પચાસેક જણાએ પણ તેમના વારા કાઢ્યા. હું લાઈનમાં આવ્યો છું, થોડોક મલમપટ્ટો કરવા કે ઘા ઉપર મીઠુંમરચું છંટકારવા તેની આટલે સુધી તો મને ય ખબર નથી!

    પ્રથમ તો ભાઈશ્રી શુક્લાજીને કંઈક પૂછવા પહેલાં એક જૂની હિંદી ફિલ્મની ગીતપંક્તિને ગણગણીએ કે ‘ચૂપ ચૂપ ખડે હો જરૂર કોઈ બાત હૈ!’; પછી ભલેને તે એમ કહેતા/લખતા હોય કે ‘હકીકતમાં આ કવિતાને કોઈને પણ કેન્દ્રમાં રાખ્યા વગરની અર્ધજાગૃત મનની જ નીપજ કહી શકાય’ તો પછી આ શું? – “કોક બ્લૉગ પર કવિતાને સમજ્યા વગર કવિની કલમને વખોડતા એક પ્રતિભાવને અર્પણ”. કવિએ આ રચનાને તેના જ પ્રેરકને ‘અર્પણ’ કરી દીધી અને આપણે બધાએ પેલા ભાઈના જે કંઈ હોય તેવા દૃષ્ટિબિંદુનું ‘તર્પણ’ જ કરી દીધું!

    સાહિત્યજગતમાં શ્લીલ અને અશ્લીલની ચર્ચાઓ અવિરત (End-less) ચાલતી જ રહી છે. વિવેચકોની અદાલતોમાં બિનસત્તાવાર અને કાનૂની અદાલતોમાં સતાવાર કેસો પણ મુકાયા છે અને જે તે સર્જન કે કૃતિની તરફેણ કે વિરુદ્ધમાં ચુકાદાઓ પણ આવ્યા છે. ઉદાહરણ તરીકે “The Woman of Rome” by Alberto Moravia ને લઈએ તો તેનો અનુવાદ ગુજરાતીમાં સ્ત્રી ભાગ-૧ અને ૨ તરીકે કોઈક જયાબેને કરેલો (અટક યાદ આવતી નથી). તેના ઉપર અદાલતમાં ‘અશ્લીલ’ હોવાનો કેસ મુકાયો, ચુકાદામાં Clean Chit મળી; પ્રકાશકે વાંધાજનક પ્રકરણોને નવલકથાના Flap ઉપર દર્શાવ્યાં અને પ્રતો ટપોટપ વેચાઈ ગઈ. ૧૯૯૪માં શિકાગોની લાયબ્રેરીમાં તેની System ને પ્રાયોગિક ધોરણે સમજવા માટે કોઈક લોબીના કોમ્પ્યુટરમાં હું સહજભાવે Lady Chatterley’s Lover ટાઈપ કરી બેઠો અને કોઈક માળના કોઈક કબાટના ખાનામાં તેને (પુસ્તકને, પેલા Lover ને નહિ, હોં કે!) જોઈ આવ્યો હતો. અશ્લીલતાના વાંકે ઘણા દેશોએ આ પુસ્તકને જાકારો આપવો ન પડે, એટલા માટે તેને આવકારો જ આપ્યો ન હતો!

    પંચમભાઈએ તો કોઈક બ્લોગના કથિત ટીકાકાર ઉપર કોઈક કાવ્ય જ રચી કાઢ્યું, પણ અમારા અનુસ્નાતક અભ્યાસકાળના વિદ્વાન અધ્યાપક સાહેબે તો ‘ભદ્રંભદ્ર’ના સર્જન પાછળ પણ આવા જ કોઈક ગપસપ (Gossip) ની વાત કરેલી હતી. આનો મતલબ એ જ કે કોઈક સાહિત્યકાર કે વિવેચકની નાનીઅમથી ટીકાટિપ્પણી સામે આખું પુસ્તક પણ લખાઈ શકે.

    વર્ષો પહેલા મારા “અમે બધાં” (સંયુક્ત લેખકોઃ જ્યોતીન્દ્ર દવે અને ધનસુખલાલ મહેતા) હાસ્યપ્રધાન નવલકથાના વાંચન દરમિયાનના એક પ્રકરણમાં ‘બટન’ની વાતના અનુસંધાને હાસ્યનો જે આનંદ મેં લૂટ્યો હતો, તેનાથી અધિક આનંદ મને આજે નીચેનાં જુદી જુદી કોમેન્ટ્સનાં અવતરણોમાંથી મળ્યો.

    “કવિ, એતો કહો કે આ ચાબખા માર્યા તે બ્લોગમંડૂક છે કોણ?”

    “ચાબખા જેને પણ સાંકળતા હશે એ, એની અસરને(પીડાને!)કદી નહીં ભૂલે!”

    “બહુ સારુ કર્યુ, તમે તેને તેની હેસિયત દેખાડીને!’

    “મને તો ગમ્યો આ ‘જનોઇવઢ’ ઘા!”

    “વાહ પંચમભાઈ ! આવા ચાબખા મારતા રહેજો. બંધબેસતી પાઘડીવાળાને પણ લાભ જ છે ને!”

    “ખેર ! હજુ મોડું નથી થયું. આપને આવા બ્લોગમંડૂકનું નામ આપવા વિનંતિ છે.”

    “સરસ રચના ! ગીતની સાથે સાથે અર્પણ પણ ગમ્યું!”

    “વાહ!વાહ!”

    અલમ્ અતિ વિસ્તરેણ,

    -વલીભાઈ મુસા

  46. kishoremodi
    Posted March 27, 2010 at 11:23 pm | Permalink

    અામ તો શ્રી પંચમભાઇની કવિતા વિશેનું વિદ્વતાપુર્ણ વિશલેષણ બ્લોગ પર રસપુર્વક વાંચતો રહું છું.મોડે મોડે પણ અા સરસ કવિતા વાંચી અાનંદ થયો અને કોમેન્ટ્સ વાંચવાની પણ મજા પડી

  47. Dhrutimodi
    Posted March 27, 2010 at 11:30 pm | Permalink

    વાહ, પંચમભાઇ તમે તો અખાની વાણીની યાદ અપાવી દીધી. ચાબખાં તો કેવાં? રાઇના લેપમાં બોળેલાં. સરસ, સરસ! અર્ધજાગ્રત મનની વાત પણ ખૂબ જચી ગઇ ભઇલા.

  48. kishoremodi
    Posted March 28, 2010 at 12:38 am | Permalink

    અામ તો શ્રી પંચમભાઇનું કવિતા વિશેનું વિદ્વતાપૂર્ણ વિશ્લેષણ Blog પર રસપૂર્વક વાંચું છું.મોડે મોડે પણ સરસ કવિતા વાંચવા મળી તે બદલ મને ભાગ્યશાળી સમજું છું.કોમેન્ટ્સ પણ વાંચવાની મજા પડી.અાભાર.

  49. Posted March 28, 2010 at 1:28 pm | Permalink

    ભઈ વાહ !
    મઝા પડી…

  50. Posted April 4, 2010 at 5:08 am | Permalink

    છેલ્લે રહેવાનો લાભ એ કે બીજા બધાના અભિપ્રાય પણ જાણવા મળે..

    તાર સપ્તકવાળી વાત ગમી ગઇ…

    જોકે આ દ્વારા મને તો તમારી એક નવી ઓળખાણ ..નવી બાજુ મળી..


2 Trackbacks/Pingbacks

  1. […] આગળ વધવા પહેલાં મૂળ કૃતિ “એક બ્લોગ્મંડૂકને” અને તેના ઉપરની કોમેન્ટ્સને અહીં Click […]

  2. […] આગળ વધવા પહેલાં મૂળ કૃતિ “એક બ્લોગ્મંડૂકને” અને તેના ઉપરની કોમેન્ટ્સને અહીં Click […]

Post a Comment

Required fields are marked *
*
*

%d bloggers like this: