ખરજ કહે છે!

♥ પંચમ શુક્લ
દેખીને દાઝવું ફરજ કહે છે,
આંખ જો બંધ તો અરજ કહે છે.
ખર તણી ભૂંક કે મોર ટહૂકાર,
આમ તો બેયને ખરજ કહે છે!
૨૩/૫/૨૦૦૯

ટપકી-ટપકીને છાજે!

♥ પંચમ શુક્લ
રડે દીકરો, ત્યાં ગળે ડૂમો બાઝે,
હૃદય બાપનું કંઠે આવી બિરાજે.
રહે સહેજ છાનાં જરા બેય ત્યાં તો,
ત્રૂટે હીબકાંઓ દ્વિગુણા અવાજે.
થયું શું, થશે શું, હવે શું કરીશું?
અકળ વેદના ચિત્ત મૂંગી કરાંજે.
લઈ ગોદમાં વ્હાલથી ભીંજવે જ્યાં,
અહમ્ બાપનો ટપકી-ટપકીને છાજે!
૧૦/૬/૨૦૦૯

Dedicated to: All first-time fathers’  first ‘babysitting‘ !

દર્દી અને ઘડિયાળ

♥ પંચમ શુક્લ
સમયનો સકંજો અને હું અને તું!
લડે પંજે પંજો અને હું અને તું!
ક્ષણેક્ષણની કીડી, ક્ષણેક્ષણના ચટકા,
ડઝન બે સિરીંજો અને હું અને તું!
૧૫/૯/૨૦૦૯

એક બ્લૉગ્મંડૂકને

♥ પંચમ શુક્લ
એ બ્લૉગ્મંડૂક ના કંઈ જાણે – બીભત્સ શું ને શું અશ્લીલ?
કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!
દેખી પોદળો સાંઠો ઘાલે, ઘર આખું છાણે શણગારે;
ભગરો ડંડો ભેટે રાખે, નાક-ડાંડીએ ડોબાં ચારે,
કાળા અક્ષર ભેંસ બરાબર એ કહેવતને ઠોકે ખીલ!

કૂવામાંના રહેવાસીને લીલું એટલે- કાં પોતે, કાં લીલી લીલ!
માણસથી પડછાયો મોટો લાગે એવું ખેંચે [...]

એનું એ છે

♥ પંચમ શુક્લ
જીવન એનું એ છે, મરણ એનું એ છે,
વિસ્તરતું જતું ક્ષણનું રણ એનું એ છે.
બધાં દુઃખનું ઓસડ આ દહાડા, ખરું! પણ-
હૃદયમાં જખમનું સ્મરણ એનું એ છે!

૨૨/૦૮/૨૦૦૯

ગઝલ એની એ છે

♥ પંચમ શુક્લ
બધું એનું એ છે, બધા એના એ છે,
ગઝલ એની એ છે, ગીતો એના એ છે!
તમે નીકળ્યા’તા ગઝલને બદલવા,
નથી કાફિયા પણ રદીફઃ ‘એના એ છે’ !

૨૨/૦૮/૨૦૦૯

ગમ્મત છું

♥ પંચમ શુક્લ

પ્રાસ વરાણી સાવ પ્રસંગી ગમ્મત છું,
ગીત-ગઝલને રંગ તરંગી ગમ્મત છું.
હાથ ઉપરનું હસવું હું છું, ખસવું હું,
ચાર ઘડીની પાંખ વિહંગી ગમ્મત છું.
ચાક ચડાવ્યું ઘાટ ઘડાવ્યું ઘડતર કે,
નાખ નિભાડે નિત્ય અભંગી ગમ્મત છું.
એમ રહું છું એક અજનબી અંગત છું,
આભ ચડું ત્યાં મુક્ત પતંગી ગમ્મત છું.
કંઠ ફુલાવી લલકારેલી રંગત હું,
રાન રખડતી વાટ વિસંગી ગમ્મત છું.

૬/૫/૧૯૯૩ [...]

પ્રયોજન

♥ પંચમ શુક્લ
ત્યારે જ તો પમાયું લવલેશનું પ્રયોજન,
નિઃશેષને વર્યું જ્યાં આશ્લેષનું પ્રયોજન!
તરતોતરત શમેલું ઊછળ્યું ન હોત આવું,
પ્રગટ્યું ન હોત પાછું આવેશનું પ્રયોજન!
ભરપૂર તો’ય ખાલી આ ઉપનિવેશ સઘળા,
ક્યાં જઈ ઠરું, રહું હું, શું દેશનું પ્રયોજન?
કહેવું’તું કોઈને એ વીંટી વળ્યું મને ખુદ,
પળપળ પછી જ પીગળ્યું આદેશનું પ્રયોજન!
કોણે ઝીલી લીધું મન, અધ્ધરથી અધવચાળે?
કોને હવે ઝિલાવું સંદેશનું પ્રયોજન!

૧૨-૧૧-૧૯૯૪
લવલેશઃ લેશમાત્ર
નિઃશેષઃ કંઈ જ શેષ [...]

કેવો ઢૂંકડે આવીને!

♥ પંચમ શુક્લ
કેવો ઢૂંકડે આવીને!
ઘૂંટડે, ઘૂંટડે પીવે છે; વિસ્મયનો રસ ઘોળીને!

………………………………….૦ કેવો ઢૂંકડે આવીને!
અંધારામાં જાગે છે;
અજવાળાને તાગે છે,

જુગનૂઓ ઝબકાવીને! ……… ૦ કેવો ઢૂંકડે આવીને!
ઊભે તડકે તાપે છે;
પડછાયાઓ માપે છે,

સૂરજ છત પર વાવીને! ……..૦ કેવો ઢૂંકડે આવીને!
છમછમ છમછમ નાચે છે;
અલક-મલકમાં રાચે છે,

પવન પાંદ ફરકાવીને! ………૦ કેવો ઢૂંકડે આવીને!
અવળું સવળું વાંચે છે;
ઝીણું [...]

દર્પ ગાળી દઠ બનો

♥ પંચમ શુક્લ
કઠ ભલે, કર્મઠ બનો,
નેતિ નેતિ નઠ બનો.
મત મતાંતર મઠ બનો,
લીલ લહેરો, લઠ બનો.
વ્હેણ પોતે તઠ બનો,
સર્વ ગળતર ગઠ બનો.
સૌમ્ય, શાલીન સ્વત્વથી,
જાત સાથે શઠ બનો.
સિદ્ધિ, બુદ્ધિ અઠ ગ્રહો,
દર્પ ગાળી દઠ બનો.

૧૫/૫/૨૦૦૯
છંદ-વિધાનઃ ગાલગાગા ગાલગા
શબ્દાર્થ:
કઠઃ કઠણાઈ
કર્મઠઃ કર્મનિષ્ઠ
નઠઃ નવરૂં, બેશરમ
લઠઃ મજબૂત, પુષ્ટ, સુંદર
તઠઃ તટ, કિનારો
ગઠઃ ગાંઠ, સંગઠિત
સ્વત્વઃ પોતાપણું, સ્વમાન
અઠઃ આઠ
દઠઃ  ઠોઠ, અબુધ